Monday, September 27, 2021

Enigma e ‘Dorës së Herkulit’: Ku është pjesa tjetër e trupit?

Në majë të njërit prej katërmbëdhjetë kodrave në të cilat qëndron Amani , në zemrën antike të kryeqytetit të Jordanisë, ka mbetjet e Tempullit të Herkulit , i ndërtuar midis 162 dhe 166 pas Krishtit, gjatë dominimit Romak.

Image

LEXO EDHE:Nëse duam të ruajmë mjedisin duhet të heqim dorë nga këto 10 gjëra

 “Dora e Herkulit” është emri  i cili me sa duket ishte pjesë e një statuje kolosale prej mermeri i gjysmëperëndi Hercules, që gjendet në tempull romak dedikuar atij. 

Përveç dorës (ose më saktë tre gishtave të njërës dorë), pjesa tjetër që ka arritur në ditët e sotme është dhe një bërryl.

Image

Gjatë shekullit të 1-të pas Krishtit. Jordania moderne ishte pjesë e Perandorisë Romake dhe kryeqyteti i saj, i njohur më pas me emrin Grek të Filadelfias, i përkiste Decapolis, një grup prej dhjetë qytetesh që kufizoheshin me kufirin e Lindjes së Mesme. 

Si në çdo cep të perandorisë së tyre, Romakët gjithashtu ndërtuan shumë ndërtesa publike në Aman.

 Sot mbetet ende Teatri, Odeoni dhe Tempulli i Herkulit, i cili nuk është ruajtur aq mirë sa dy të parët.

Image

I ndërtuar gjatë perandorisë së Marcus Aurelius, Tempulli i Herkulit ishte mbase më i madh se çdo tjetër i ndërtuar në vetë Romën.

 Portiku, me drejtim nga lindja, ishte zbukuruar me gjashtë kolona të larta dhjetë metra; ajo ishte 30 metra e gjatë dhe 25 metra e gjerë, me një vend të shenjtë me përmasa 120 x 70 metra. 

Prania e kolonave vetëm në pjesën e përparme të tempullit sugjeron që monumenti nuk u përfundua kurrë plotësisht , për arsye që historia ende nuk i ka zbuluar.

Gjatë gërmimeve arkeologjike, pak të dhëna ndihmuan në zbardhjen e misterit të këtij tempulli të papërfunduar.

 Sidoqoftë, ato që ishin atje ishin “të mëdha”, edhe pse vështirë të deshifruara: tre gishta të një dore, një bërryl dhe disa monedha të shpërndara. 

Këto pak mbetje, sipas arkeologëve, duhet të kenë qenë ato që mbetën nga një statujë e madhe prej mermeri e Herkulit. 

Prandaj tempulli i ishte kushtuar gjysmëperëndisë shumë të fortë, protagonist i shumë bëmave të famshme.

Image

Ndoshta tempulli i Herkulit u ndërtua atje ku tashmë kishte një vend adhurimi kushtuar një perëndie: në atë që dikur duhet të ketë qenë pjesa e brendshme e tempullit, një shkëmb ishte lënë i zbuluar, i cili sipas disa studiuesve ishte “Shkëmbi i shenjtë” i tempullit të Moloch, i ndërtuar në shekullin e 9 para Krishtit, nga njerëzit e Amonitëve.

Ekspertët nuk pajtohen në lidhje me këtë atribut.

 Sidoqoftë, fakti që një numër i madh monedhash me figurat e gjysmëperëndisë mitike janë gjetur në qytetin më poshtë bën të mundur të besohet se statuja ishte gjithashtu një paraqitje e tij dhe se tempulli i ishte kushtuar atij.

Image

Bazuar në mbetjet e gishtërinjve dhe bërrylit, mund të supozohet se statuja e Herkulit ishte e lartë rreth 13 metra, një dimension që do ta vendoste atë midis statujave më të mëdha prej mermeri të skalitura ndonjëherë gjatë historisë. 

Ndoshta statuja e gjysmëperëndisë u shemb gjatë një prej tërmeteve katastrofike që trondisnin zonën periodikisht, dhe fragmentet e mermerit u përdorën për qëllime të tjera.vanillamagazine.it